مهندسی زراعی

چکیده یکی از مشکلات موجود در راه رسیدن به تولید مطلوب کلزا، تمایل کم کشاورزان به کاشت آن می باشد. از دلایل آن می توان به عدم مشخص بودن مناسب ترین روش کاشت از لحاظ عملکرد و هم چنین بالا بودن میزان ریزش و تلفات دانه کلزا در زمان برداشت اشاره نمود. به منظور بررسی تأثیر روش کاشت، نوع پلاتفرم کمباین و اثر متقابل آنها بر میزان عملکرد و ریزش کلزا در زمان برداشت، آزمایشی در منطقه صفی آباد خوزستان در سال زراعی 86-1385 انجام گرفت. این آزمایش به صورت طرح کرت های خرد شده در قالب بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار به اجرا درآمد. روش های کاشت شامل کشت مسطح با فاصله خطوط 12 و 24 سانتی متر و کشت جوی و پشته با 2 و3 خط کشت روی پشته به عنوان سطوح فاکتور اصلی و نوع پلاتفرم شامل پلاتفرم متداول غلات و پلاتفرم الحاقی مخصوص برداشت کلزا به عنوان سطوح فاکتور فرعی در نظر گرفته شد. نتایج آزمایش نشان داد که روش کاشت بر عملکرد، تراکم بوته در زمان برداشت و قطر ساقه مؤثر بوده است (05/0P≤). بیشترین میزان عملکرد (92/3224 کیلوگرم در هکتار) از طریق کشت مسطح با فاصله خطوط 24 سانتی متر و کمترین عملکرد (66/2513 کیلوگرم در هکتار) از طریق کشت جوی و پشته با دو خط کشت روی پشته حاصل شد. نوع پلاتفرم نیز بر میزان ریزش دانه مؤثر بود (01/0P≤)،به طوری که میزان ریزش 99/20% از عملکرد کل (03/593 کیلوگرم در هکتار) از طریق استفاده از پلاتفرم متداول غلات و میزان ریزش 08/13% از عملکرد کل (48/370 کیلوگرم در هکتار) از طریق استفاده از پلاتفرم الحاقی به همراه یک تیغه عمودی حاصل شد.

چکیده عبور آب از یک میدان مغناطیسی با تاثیر بر روی رفتار کلی مولکول های آب، منجر به تغییراتی در خصوصیات آب (از جمله کاهش کشش سطحی و افزایش قابلیت حل برخی ترکیبات) می­شود. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر آبشویی با آب مغناطیسی روی میزان کاتیون ها و آنیون های باقی مانده در خاک شور، در شرایط آزمایشگاهی و در قالب طرح کاملا تصادفی صورت گرفت. خاک با بافت سیلت لوم درون ستون هایی به ارتفاع 50 سانتی متر و قطر 10 سانتی متر ریخته شد و در انتهای ستون ها کاغذ صافی و توری پلاستیکی تعبیه گردید. پس از عبور آب از میدان مغناطیسی با شدت های متفاوت (6500 گوس در تیمار اول مغناطیسی و 8000 گوس در تیمار دوم مغناطیسی)، آبشویی به روش متناوب صورت گرفت. پس از اتمام آبشویی خاک مورد آزمایش به سه عمق مساوی تقسیم شد و میزان کاتیون ها و آنیون های خاک اندازه گیری گردید. نتایج تجزیه شیمیایی نشان داد که میانگین سدیم باقی مانده در خاک، در تیماراول مغناطیسی 7/11 درصد و در تیمار دوم مغناطیسی 8/22 درصد کمتر از تیمار شاهد و میانگین پتاسیم باقی مانده در خاک در تیمار اول مغناطیسی 8/2 درصد و در تیمار دوم مغناطیسی 5/8 درصد کمتر از تیمار شاهد بود. همچنین  میانگین کلسیم موجود در خاک، در تیمار اول مغناطیسی 2 درصد و در تیمار دوم مغناطیسی 16 درصد بیشتر از تیمار شاهد و میانگین منیزیم موجود در خاک، در تیمار اول مغناطیسی 6 درصد و در تیمار دوم مغناطیسی 13 درصد بیشتر از تیمار شاهد بود. میانگین کلر باقی مانده در خاک در تیمار اول مغناطیسی 14 درصد و در تیمار دوم مغناطیسی 7/14 درصد کمتر از تیمار شاهد و میانگین سولفات باقی مانده در خاک در تیمار اول مغناطیسی 2 درصد و در تیمار دوم مغناطیسی 8/5 درصد کمتر از تیمار شاهد بود. 

چکیده در سال­های اخیر مطالعات زیادی در رابطه با هوادیدگی بیولوژیکی کانی­های میکایی تحت تأثیر گیاهان و میکروارگانیسم­ها انجام شده است. اما اطلاعاتی در مورد هوادیدگی بیولوژیکی کانی بیوتیت و میزان رهاسازی پتاسیم از آن تحت تأثیر ماده آلی وجود ندارد. بنابراین مطالعه‌‌ی حاضر با هدف بررسی تأثیر ماده آلی بر هوادیدگی بیولوژیکی بیوتیت و میزان رهاسازی پتاسیم از آن صورت گرفت. آزمایش گلدانی در قالب طرح کاملاً تصادفی با آرایش فاکتوریل در سه تکرار انجام شد. بستر کشت مخلوطی از شن کوارتزی، بیوتیت و ماده آلی (کوکوپیت) در سه سطح صفر، 5 و 10 گرم بر کیلوگرم بود. در دوره 120 روزه کشت گیاهان با محلول غذایی کامل یا بدون پتاسیم تغذیه شدند. پس از اتمام دوره رشد وزن خشک گیاهان اندازه­گیری و مقدار پتاسیم پس از عصاره­گیری به روش خاکستر خشک با شعله­سنج تعیین شد. همچنین کانی میکایی بستر کشت و محصولات هوادیدگی آن از شن کوارتزی جدا شدند و بخش رس کانی­ها به روش پراش پرتو ایکس بررسی شد. حضور ماده آلی در محیط کشت دارای بیوتیت در شرایطی که گیاهان با محلول غذایی بدون پتاسیم تغذیه شده بودند، باعث افزایش وزن خشک گیاه و غلظت پتاسیم شاخسار نسبت به تیمار فاقد ماده آلی گردید. در هر دو وضعیت تغذیه­ای، حضور ماده آلی در بسترهای کشت دارای بیوتیت باعث افزایش معنی­دار میزان جذب پتاسیم کل نسبت به شرایط فاقد ماده آلی شد. پراش پرتو ایکس، تغییر کانی­شناسی بیوتیت را در هر دو وضعیت تغذیه­ای نشان داد. در بسترهای دارای بیوتیت در شرایط تغذیه­ای با پتاسیم، ماده آلی تأثیر ناچیزی در میزان تغییرات کانی­شناسی داشت؛ اما در وضعیت تغذیه­ای بدون پتاسیم افزودن ماده آلی به بسترهای حاوی این کانی منجر به افزایش معنی­دار تغییرات کانی­شناسی گردید. 

چکیده این تحقیق به منظور مقایسه روش های مختلف خاک‌ورزی بر عملکرد گندم در تناوب با کلزا و در شرایط دیم به مدت 3 سال (87-84) در شمال خوزستان (شهرستان باغملک) در پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با 5 تیمار و 4 تکرار اجراء ‌گردید. خاک‌ورزی کلزا با روش مرسوم بوده و تیمارهای آزمایشی گندم شامل: (1) گاوآهن برگردان‌دار + خطی‌کار، (2) گاوآهن قلمی+ خطی‌کار، (3) گاوآهن بدون صفحه برگردان‌دار + خطی‌کار، (4) پنجه‌غازی+ خطی‌کار و (5) بی‌خاک‌ورزی (کشت با خطی‌کار)، و شاخص‌های مورد بررسی شامل درصد مواد آلی، درصد رطوبت وزنی خاک و همچنین عملکرد محصول و دیگر صفات زراعی بودند. نتایج تجزیه واریانس مرکب سه ساله نشان داد که تفاوت بین روش های خاک‌ورزی و نیز اثر متقابل روش خاک‌ورزی و سال از نظر درصد رطوبت‌‌‌ خاک در مراحل مختلف ساقه‌دهی، گل‌‌دهی و پر شدن دانه معنی‌دار نبوده؛ ولی تفاوت سال ها در این شاخص بسیار معنی‌دار بود. تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد که اختلاف معنی‌داری بین تیمارهای خاک‌ورزی از نظر درصد مواد آلی در عمق‌های مختلف و در انتهای اجرای طرح وجود ندارد. همچنین نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد روش های خاک‌ورزی در شاخص برداشت، اختلاف بسیار معنی‌دار و در عملکرد بیولوژیک اختلاف معنی‌داری داشتند؛ اما در عملکرد دانه و سایر صفات زراعی دیگر اختلاف روش های خاک‌ورزی معنی‌دار نبود. بنابراین نتایج نهایی دال بر عدم تاثیر روش های خاک‌ورزی بر عملکرد گندم است. بر این اساس در شرایط منطقه و در تناوب گندم کلزا، روش های خاک‌ورزی حفاظتی مورد توصیه می‌باشد. از نظر شاخص برداشت پنجه‌غازی با 43 درصد بالاترین و بی‌خاک‌ورزی با 36 درصد کمترین بود. همچنین گاوآهن برگردان‌دار با 5263 و پنجه‌غازی با 3718 کیلوگرم در هکتار به ترتیب بیشترین و کمترین مقادیر عملکرد بیولوژیک را داشتند. 

چکیده زیتون تلخ یک میوه‌ی غیر خوراکی می باشد که حاوی دانه‌های روغنی است و می‌توان از روغن آن برای مصارف صنعتی استفاده کرد. یکی از مراحل قبل از استخراج روغن، پوست‌گیری این میوه است. در این تحقیق، فرایند پوست‌گیری شیمیایی میوه زیتون تلخ با استفاده از محلول هیدروکسید سدیم در دو مرحله با استفاده از دو طرح کامل تصادفی هر یک در پنج تکرار مورد بررسی قرار گرفت. در مرحله اول تاثیر غلظت‌های 6، 9، 12 و15 درصد محلول در دمای 90درجه سانتی‌گراد بر زمان پوست‌گیری بررسی شد. در مرحله دوم تاثیر دماهای 25، 40، 70 و 80 درجه سانتی‌گراد در غلظت ثابت6 درصد بر مدت زمان پوست‌گیری مطالعه گردید. در حین این بررسی روند پیشرفت پوست‌گیری با اندازه گیری شکست نور محلول مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان دادند که با تغییر غلظت از 6 درصد به 15 درصد در دمای 90 درجه، زمان پوست‌گیری تفاوت قابل ملاحظه‌ای نداشت؛ ولی زمان پوست‌گیری با غلظت 6 درصد شدیداً تحت تاثیر دما قرار گرفت به طوری که زمان پوست‌گیری برای دمای 25، 40، 70 و 80درجه سانتی‌گراد به ترتیب 33 ساعت و 20 دقیقه، ، 18 ساعت، 2 ساعت و 30 دقیقه و 1 ساعت و 25 دقیقه به دست آمد. آزمایش­ها نشان دادند که شکست نور محلول با پیشرفت زمان پوست‌گیری افزایش یافت. یک مدل نمایی افزایشی برای پیش بینی مقدار شکست نور با گذشت زمان و یک و مدل نمایی کاهشی برای پیش بینی زمان باقی مانده پوست‌گیری به صورت تابعی از ضریب شکست نور محلول پیشنهاد گردید. هر دو مدل به خوبی در داده­های آزمایشگاهی به دست آمده برازش شدند ( R² > 0.96).

چکیده نگهداری و تعمیرات نقش مهمی در حفظ قابلیت اطمینان، در دسترس بودن، کیفیت تولیدات، کاهش ریسک، افزایش بازدهی و امنیت تجهیزات برعهده دارد. بر این اساس آگاه بودن از هزینه های تعمیرات و نگهداری و همچنین سن جای گزینی ماشین آلات ضروری به نظر می رسد. در این تحقیق هزینه های تعمیرات و نگهداری مربوط به 24 دستگاه دروگر نیشکر استافت 7000، ساخت کشور استرالیا که در شرکت کشت و صنعت امام خمینی فعال می باشند، مورد بررسی قرار گرفت. اطلاعات عمده جمع آوری شده برای انجام این تحقیق عبارتند از: هزینه های لوازم یدکی، دستمزد تعمیرات، روغن، گریس و فیلتر و همچنین میزان کارکرد سالانه دروگرها. در مقایسه بین سهم اقلام تشکیل دهنده هزینه های تعمیرات و نگهداری، مشخص گردید که قطعات یدکی بیشترین سهم از هزینه های تعمیراتی را به عهده دارد. جهت تعیـین مدل ریاضی مناسـب با استفاده از نرم افـزار رایانه ای شش مدل مختلف ریاضی مورد برازش قرار گرفتند که در نتیجه آن مدل درجه دوم به عنوان مدل مناسب انتخاب گردید. با استفاده از مقادیر هزینه استهلاک، سود سرمایه، بیمه و تعمیرات تجمعی نمودار سن جای گزینی رسم گردید که مشخص شد در سال انجام تحقیق ، هیچ یک از دستگاه ها به سن جای گزینی نرسیده اند؛ بنابراین با استفاده از مدل ریاضی به دست آمده و تخمین هزینه های تعمیرات تا سال پانزدهم عمر ماشین ، سن جای گزینی دروگر در محدوده ی 9 تا 11 سال به دست آمد.

چکیده سمپاشی یکی از عملیات مهم در کشت گندم است. کشاورزان در مراحلی که ارتفاع محصول زیاد است، به منظور مبارزه با سن گندم غالباً از سمپاش های لانس دار، میکرونر پشتی و اتومایزر پشتی استفاده می نمایند. سن گندم از جمله آفاتی است که در حین عملیات سمپاشی به قسمت های تحتانی گیاه حرکت می کند و از معرض سمپاشی در امان می ماند. به نظر می رسد سمپاش های اشاره شده به نحو موثر داخل گیاه را سمپاشی نمی نمایند. با توجه به بررسی های انجام شده، سمپاش اتومایزر پشتی با اصلاحاتی می تواند به منظور انتقال قطرات سم به قسمت های تحتانی گیاه مورد استفاده قرارگیرد. در این تحقیق یک دستگاه سمپاش اتومایزر پشتی به منظور مبارزه با سن گندم به نوع بوم دار آن تبدیل شده، پس از بهینه سازی، با سمپاش های میکرونر پشتی ، فرقونی لانس دار و اتومایزر اصلاح نشده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار مورد مقایسه قرارگرفت. نتایج ارزیابی نشان داد به منظور مبارزه با سن مادری، از نظر موثر بودن عملیات، سمپاش اتومایزر بوم دار با 61/92 درصد و فرقونی لانس دار با 5/66 درصد آفت مرده به ترتیب در بالاترین و پایین ترین گروه قرار دارد . سمپاش میکرونر از نظر محلول مصرفی در هکتار ( 4/11 لیتر بر هکتار) و یکنواختی پاشش در رتبه اول قرار گرفت. قطر میانه حجمی و قطر میانه عددی برای سمپاش میکرونر به ترتیب  388 میکرو متر و 286 میکرو متر بود. به جز سمپاش لانس دار با 6/5 درصد لهیدگی، بین سایر تیمار ها اختلاف معنی داری در سطح 1% وجود نداشت. پوشش دهی سمپاش اتومایزر بوم دار در دو قسمت میانی و تحتانی گیاه در مقایسه با سایر تیمار ها تفاوت معنی داری داشت. درکل با در نظر گرفتن صفات اندازه گیری شده، استفاده از سمپاش اتومایزر بوم دار به عنوان یک روش مناسب جهت مبارزه با آفت سن در مراحلی که ارتفاع محصول زیاد است توصیه می گردد.