مهندسی زراعی

چکیده در این پژوهش امکان استفاده از یک سامانه سرمایشی جذبی خورشیدی برای کمک به تامین بار برودتی یک سردخانه مواد گوشتی در شرایط آب و هوایی اهواز مورد مطالعه و ارزیابی قرار گرفت. برای تامین انرژی ورودی این سامانه از انرژی گرمایی حاصل از تابش خورشید، یک جمع کننده سهمی خطی طراحی، ساخت، شبیه‏سازی و مورد آزمایش و ارزیابی قرار گرفت. شبیه­سازی متمرکزکننده نیز با استفاده از داده­های تابشی ناسا برای مکان و زمان آزمایش­ها و بوسیله نرم افزار ترنسیس انجام شد و عملکرد آن در روزهای ماه­های تیر، مرداد و شهریور سال 1398 بررسی و ارزیابی شد. نتایج شبیه سازی سامانه در نرم افزار ترنسیس نشان داد که متمرکزکننده ساخته شده قابلیت تولید سیالی با دمای بالای 98 درجه سلسیوس در ماه­های تیر و مرداد و شهریور دارد. بیشینه انرژی و بازده  متمرکز کننده به ترتیب 318/240 وات-ساعت بر مترمربع و 63/05 درصد بدست آمد. بر اساس محاسبات و ارزیابی انجام شده حداکثر بار برودتی مورد نیاز برای سردخانه مفروض در حدود 126/324 کیلووات برآورد شد. همچنین، مساحت متمرکزکننده لازم برای تامین انرژی ورودی چیلرجذبی 584/687 مترمربع بدست آمد.

چکیده شوری و آهکی بودن خاک و آب آبیاری و پایین بودن موادآلی در خاک‌های زراعی کشور موجب کمبود عناصر غذایی قابل جذب گیاه می‌گردد. این مطالعه در شهرستان اهواز در یک خاک آهکی و شور با بافت رسی سیلتی تحت کشت گندم به‌صورت فاکتوریل در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با 16 تیمار کودی در سه تکرار و مجموع 48 نمونه در دو سال متوالی اجرا شد. تیمارها شامل چهار سطح صفر، 30، 60 و 120 کیلوگرم در هکتار سولفات روی و فاکتور دوم شامل 0، 5/2، 5، 5/7 کیلوگرم در هکتار سکوسترین آهن بودند. اثرات متقابل روی و آهن بر میزان وزن هزار دانه، تعداد دانه در خوشه، تعداد پنجه و اثرات ساده روی بر عملکرد کل معنی‌دار بودند. با وجود تاثیر کمتر کاربرد آهن نسبت به روی بر عملکرد و اجزا عملکرد گندم در شرایط شور، کاربرد توام عنصر روی و آهن در نسبت مشخص بر اجزای عملکرد گندم تاثیر مثبتی داشت. اثرات متقابل و ساده کاربرد عناصر آهن و روی بر شاخص‌های کیفی دانه گندم شامل هکتولیتر، پروتئین، سختی و رطوبت معنی‌داری نبود (p  05/0). اما، کاربرد بیش از 60 کیلوگرم در هکتار سولفات روی موجب کاهشی معنی-دار (13/0) در شاخص زلنی دانه گندم گردید. براساس تحلیل اقتصادی تیمارها، تاثیر آن‌ها بر عملکرد کیفی و کمی گندم و نقش این عناصر کم-مصرف در سلامت انسان، کاربرد 30 کیلوگرم در هکتار کود روی (خاک کاربرد) و 5/2 کیلوگرم در هکتار کود آهن (کودآبیاری) در مرحله پنجه‌زنی برای کشت گندم در خاک‌های شور استان خوزستان پیشنهاد گردید.

چکیده به‌منظور بررسی اثر تغییر کاربری اراضی بر خصوصیات فیزیکی و مواده آلی خاک این پژوهش انجام شد. بدین منظور دو کاربری بکر و کشت شده در اراضی کشت و صنعت کارون در منطقه دیمچه شوشتر در استان خوزستان انتخاب و نمونه‌ها از 7 مزرعه در سه عمق در سه تکرار تهیه گردید. درصد شن، رس و سلیت، چگالی ظاهری، تخلخل کل، میانگین وزنی قطر خاکدانه، مواد آلی خاک، فسفر قابل جذب، پتاسیم قابل جذب و نسبت کربن به نیتروژن در هر عمق تعیین و نتایج به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی بررسی گردید. نتایج نشان داد که بیش‌ترین مقدار رس و سیلت در اراضی تحت کشت نیشکر و کم‌ترین آن در اراضی بکر مشاهده شد. با تغییرکاربری اراضی مقدار شن از22.55 درصد در اراضی بایر به 6.67درصد در اراضی نیشکر کاهش یافت. چگالی ظاهری و میانگین وزنی قطر خاکدانه براثر تغییر کاربری از بکر به نیشکر به ترتیب 16 و 67 درصد افزایش یافت. همچنین تغییرکاربری از بکر به نیشکر سبب افزایش ماده آلی و فسفر قابل جذب و کاهش پتاسیم قابل جذب و نسبت کربن به نیتروژن بود. به‌طور کلی نتایج این پژوهش نشان داد تغییرات ویژگی‌های شیمیایی در خاک سطحی(30-0سانتی‌متر) بیشتر از سایر عمق‌ها (60-30 و 90-60 سانتی‌متر) بود. این پژوهش نشان داد که کشت متراکم و آبیاری سنگین در دوره طولانی مدت باعث تغییر و تحول خصوصیات فیزیکی و مواد آلی خاک می‌شود. لذا به منظور مدیریت اراضی و حفظ کیفیت خاک‌های بررسی شده پایش ویژگی‌های خاک لازم و ضروری می‌باشد.

چکیده این پژوهش در شرایط گلخانه‌ای بر رشد گیاه ذرت در دو نوع خاک (شنی و لوم شنی) در 5 سطح کاربرد از دو نوع بیوچار، بیوچار برگ خرما و بیوچار ضایعات برداشت پسته (صفر، 1، 2، 3 و 5 درصد وزنی) انجام شد. کشت گیاه در خاک حاوی انجام و در زمان برداشت ارتفاع گیاه، وزن خشک اندام هوایی و ریشه اندازه‌گیری شدند. همچنین غلظت فلزات سنگین در اندام هوایی گیاه مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که رشد گیاه ذرت در اثر کاربرد بیوچارها کاهش یافت و در این بین تأثیر منفی بیوچار پسته به ویژه در خاک شنی بر رشد گیاه بیشتر بود و سطوح متوسط و بالای این بیوچار سبب توقف رشد ذرت در خاک شنی شد. بررسی شوری خاک‌ها نشان داد که افزودن بیوچارها به خاک‌ها، موجب افزایش شوری و در نتیجه تأثیر منفی بر رشد گیاه شده بود. نتایج غلظت عناصر موجود در اندام هوایی گیاه نشان داد که غلظت اکثر عناصر سنگین چندان تحت تاثیر کاربرد بیوچار قرار نگرفت، هرچند افزایش جذب آهن در خاک شنی در اثر کاربرد بیوچار پسته و نیز افزایش جذب منگنز در اثر کاربرد سطح 1 درصد بیوچار برگ خرما مشاهده شد، از طرفی بیوچار خرما در سطوح بالاتر تاحدی سبب کاهش غلظت منگنز در گیاه شده بود. نتایج نشان می‌دهد با وجود محاسن زیادی که از کاربرد بیوچارها در منابع علمی مختلف بیان شده است، لازم است قبل از کاربرد بیوچارها در خاک، تأثیر آن‌ها بر ویژگی‌های خاک و رشد گیاه مورد ارزیابی قرار گیرد.

چکیده ماده آلی فعالیت میکروبی خاک را افزایش می‌دهد و غنی‌سازی مواد آلی با ریزجانداران موجب افزایش قابلیت دسترسی عناصر غذایی در مواد آلی می‌گردد‌. هدف این پژوهش، مطالعه اثر شوری، تلقیح قارچ صدفی پلوروتوس و بقایای گندم بر کربن آلی، سرعت تنفس میکروبی، تنفس ناشی از سوبسترا، کربن زیست‌توده میکروبی، شاخص قابلیت دسترسی به کربن و ضریب متابولیکی بود. آزمایش به صورت طرح پایه کاملاً تصادفی با آرایش فاکتوریل و در سه تکرار در شرایط آزمایشگاهی انجام شد. فاکتورها شامل سه سطح شوری (0، 8 و 15 دسی‌زیمنس بر متر)، دو سطح مایه‌زنی پلوروتوس (0 و 5 درصد) و دو سطح بقایای گیاهی (0 و 1 درصد وزنی/وزنی) بود. نتایج نشان داد مایه‌زنی پلوروتوس و افزودن بقایای گندم باعث افزایش کربن آلی (98%)، سرعت تنفس میکروبی (90%)، تنفس ناشی از سوبسترا (%69) و کربن زیست‌توده میکروبی (%79) و کاهش ضریب متابولیکی (%6) خاک گردید. در مقابل شوری باعث کاهش تنفس (%78)، کربن زیست‌توده میکروبی (%81)، و قابلیت دسترسی به کربن (%23) شد. کمترین و بیشترین میزان فعالیت و زیست‌توده میکروبی به ترتیب در خاک شور تیمار نشده با بقایای گندم و پلوروتوس (S2F0R0) و در خاک غیرشور تیمار شده با بقایای گندم غنی‌شده با پلوروتوس (S0F1R1) مشاهده شد. نتایج نشان داد که در خاک‌های شور با محدودیت کربن آلی، افزایش سطح ماده آلی و غنی‌سازی آن با قارچ پلوروتوس، می‌تواند منجر به افزایش فعالیت میکروبی خاک گردد.

چکیده با وجود اهمیت و جایگاه خرما در کشور و جهان، تولید خرما به ویژه عملیات دسترسی به تاج نخل خرما به عنوان گسترده‌ترین و دشوارترین عملیات تولید خرما، به صورت سنتی و همراه با مخاطرات ارگونومیکی و ایمنی متعددی انجام می‌شود. در مطالعه حاضر، برخی مداخلات ارگونومیکی با سازوکار غیرپیچیده در عملیات دسترسی به تاج نخل خرما با به کارگیری 9 شرکت‌کننده با هدف کاهش مخاطرات بررسی و از حیث شاخص‌های ارگونومیکی، ایمنی و فنی با روش مرسوم مقایسه شد. ارزیابی‌های بیومکانیکی با استفاده از نرم‌افزار 3DSSPP و بررسی تنش‌های مکانیکی وارد بر ابزار صورت گرفت. تجزیه و تحلیل‌های آماری با استفاده از نرم‌افزار IBM SPSS 24 انجام شد. ارزیابی‌های بیومکانیکی نشان داد که از بین چهار روش مورد بررسی صعود از نخل خرما (مرسوم (استفاده از پروند) و مداخله‌ای (پروند+کفش لاستیکی، هارنس و هارنس+کفش لاستیکی))، روش‌های مرسوم و پروند+کفش لاستیکی به ترتیب با وارد آوردن نیروهای برشی 9/1120 و 6/1119 نیوتون بر دیسک L5/S1 از این منظر از دو روش دیگر که در آن‌ها از هارنس استفاده می‌شد به طور معنی‌داری (001/0>p ) پرخطرتر و دارای ریسک ابتلا به آسیب زیاد (500 نیوتون ) بودند. روش هارنس+کفش لاستیکی به لحاظ ارجحیت بالاترین میزان (14 امتیاز) را به خود اختصاص داد. ابزار‌های مداخله‌ای به لحاظ ایمنی وضعیت به نسبت مطلوب‌تری از روش مرسوم داشت، اما به لحاظ ارگونومیکی شرایط تقریباً برابر بود. با این وجود، ابزارهای مداخله‌ای به لحاظ سرعت کار و شرایط فنی دارای کاستی‌هایی بود که باید تا رسیدن به شرایط مطلوب مورد مطالعه و بهسازی قرار گیرد.

چکیده این پژوهش با هدف بررسی تاثیر استفاده از باکتری‌های جنس Pseudomonas با توانایی حل‌کنندگی فسفر، در جهت افزایش حلالیت فسفر در محیط جامد، مایع و خاک، افزایش عملکرد و جذب عناصر عذایی گیاه ذرت و بهبود برخی ویژگی های خاک در یک خاک آهکی با محتوای فسفر پائین انجام شد. نتایج اثر سویه‌های باکتری سودوموناس در میزان انحلال فسفات‌های نامحلول معدنی در محیط اسپربر نشان داد که بعد از روز چهاردهم سویه P21-1 بیشترین قطر هاله (11/19 میلی‌متر) و سویه P55-1 بیشترین میزان انحلال فسفر (25/156 % نسبت به شاهد) و کاهش pH (47.3-45.5%) را داشتند. اثرات متقابل باکتری‌ها و کود سوپرفسفات تریپل بر عملکرد کمی و کیفی گیاه ذرت و خصوصیات خاک تحت کشت به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی شامل 7 باکتری (B0, B1, B2, B3, B4, B5, B6, B7) و 4 سطح کود سوپر فسفات تریپل (P0، P40، P70 و P100 درصد مقدار حد بحرانی فسفر خاک) با 3 تکرار در شرایط گلخانه بررسی شد. نتایج مقایسه میانگین نشان داد تیمار P0B3 توانست وزن خشک اندام هوایی را 45/47 درصد افزایش دهد. تیمار P70B2 نیز توانست فسفر اندام هوایی را 64/17 درصد افزایش دهد. تیمار P100B4 باعث افزایش فسفر ریشه به مقدار 160 درصد گردید. علاوه بر این استفاده تلفیقی از کود زیستی و فسفره موجب افزایش عناصر آهن، روی، منگنز، فسفر و کاهش هدایت الکتریکی خاک شد. یافته‌های این پژوهش نشان داد که کاربرد زادمایه‌های حاوی باکتری Pseudomonas می‌تواند به عنوان مکمل مناسب کود سوپرفسفات تریپل در استراتژی‌های کشت محصولات زراعی بکار رود.