مهندسی زراعی

چکیده به منظور بررسی تاثیر روش‌های خاک‌ورزی، کوددهی و کنترل علف‌‌‌ هرز (پس ازکاشت) بر رشد و عملکرد ذرت دانه‌ای در خوزستان، آزمایش مزرعه ای به صورت اسپلیت بلوک در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در4 تکرار طی سال‌های 1388 و 1389 انجام شد.سه روش خاک‌ورزی شامل ماخار + خاک‌ورزیمرسوم (گاوآهن + دیسک + ماله)، ماخار+ کم خاک‌ورزی (دیسک زدن) و خشکه کاری + کم خاک‌ورزی درکرت‌های طولی اجرا گردید. در کرتهای عمودی دو روش کوددهی (پخش کود و کودکاری) به عنوان عامل اصلی روش‌های کنترل علف‌‌‌‌های هرز(یک‌بار کولتیواتور در مرحله چهار برگی (20 سانتیمتری ذرت)، دوبارکولتیوار در مراحل 4 و7برگی ( 40سانتیمتریذرت)، مصرف 2 لیترعلف‌کش نیکوسولفورون] کروز[ درزمان4-3برگی ذرت ،شاهد بدون علف‌‌‌ هرز(وجین دستی) و شاهد با علف‌‌‌‌هرز(بدون هیچ کنترل)به عنوان عامل فرعی به صورت کرت‌های دو بار خرد شده اجرا شد. جمعیت و وزن خشک بیوماس علف‌های هرز بطور معنی دار (05/0p<) تحت تاثیر آبیاری پیش ازخاک‌ورزی (ماخار) قرارگرفت. ماخار سبب کاهش جمعیت و وزن علف‌‌‌های هرز به میزان 40 و 30 درصد درهفته پنجم گردید. تاثیر دو بار کولتیواتور و کنترل شیمیایی بر میانگین عملکرد دانه وبیولوژیک در تمامی روش‌های خاک‌ورزی از لحاظ آماری یکسان بود.میانگین عملکرد و عملکرد بیولوژیک، تعداد دانه در ردیف و تعداد ردیف دربلال در روش کودکاری به طورمعنیداری (01/0p<) بیشتر از روش  پخش بود.  بیشترین عملکرد دانه در تیمارماخار+ کم خاک ورزی 9003 کیلو گرم در هکتار به‌دست آمد. تیمار دو بار کولتیواتور نسبت به کنترل شیمیایی به  طور معنی داری جمعیت و وزن علف‌‌‌های هرز را کاهش داد. درتمامی روش‌ها که توزیع کود آن ها بصورت پخش بود تیمارکنترل شیمیایی از لحاظ آماری عملکرد بالاتری (16 %) داشت؛ ولی در روش کودکاری بین تیمارکنترل شیمیایی و دو بار کولتیواتور اختلاف معنیداری مشاهده نشد. براساس نتایج به‌دست آمده به نظر می‌رسد درمزارع ذرت فاقد پیچک که توزیع کود به‌ صورت پخش انجام می‌شود،کنترل علف‌‌‌های هرزبه‌ صورت شیمیایی به‌ دلیل بیشتر بودن عملکرد (15%) موثرتر است؛ همچنین درصورت توزیع کودبه صورت کود‌ کاری روش کنترل علف‌‌‌ هرز با دوبارکولتیواتور توصیه می‌گردد. در ترکیب تمامی تیمارها بیشترین عملکرد دانه (9183 کیلو گرم در هکتار) از ترکیب ماخار+ کم خاک‌ورزی +کود کاری + دوبار کولتیواتور به‌ دست آمد.

چکیده سیانوباکتر‎ها به دلیل توانایی تشکیل پوسته‎های بیولوژیکی در خاک‎های شنی مناطق بیابانی، به عنوان اجزای اصلی این پوسته­ها مورد توجه هستند. این تحقیق با هدف بررسی تشکیل این پوسته­ها تحت سه تیمار سیانوباکتر (نوستوک (N)، فورمیدیوم (Ph)و ترکیب دو جنس)، دو سطح پلیمرسوپر جاذب [شاهد (S0) و 3/0 گرم پلیمر  در 250 گرم خاک(S1)] و دو سطح رطوبت [ظرفیت زراعی(M1) و 80 درصد ظرفیت زراعی(M2)] در سه بخش مجزا انجام شد. در بخش اول ضخامت پوسته­ها، افزایش در میزان کربن آلی خاک و مقاومت به نفوذ با گذشت زمان لازم جهت پوشیده شدن سطح خاک با پوسته­ها (60 روز) بررسی گردید. در بخش دوم با مشخص شدن تیمارهای بهینه رطوبتی و پلیمر، تاثیر زمان (15، 30، 45 و 60 روز) بر ضخامت پوسته­ها و در بخش سوم مطالعات میکرومورفولوژیکی صورت گرفت. نتایج نشان داد که ترکیب دو جنس در سطح رطوبت ظرفیت زراعیهمراه با سوپرجاذب با 83/6 میلیمتر ضخامت و مقاومت به نفوذ 27/0 مگاپاسکال، ضخیم­ترین و مقاوم­ترین پوسته­ها را تشکیل داد. ترکیب دو جنس همراه با سوپرجاذب با 89/1 درصد و رطوبت ظرفیت زراعیبا 66/1 درصد کربن آلی بیشترین افزایش در کربن آلی خاک را ایجاد کردند. همچنین ترکیب دو جنس در 60 روز با 8/6 میلیمتر ضخیم‎ترین پوسته­ را تشکیل داد. بررسی مقاطع نازک کاهش در اندازه خلل و فرج درشت در خاک­های تلقیح شده را در مقایسه با نمونه شاهد نشان داد. این کاهش در اندازه منافذ در ترکیب دو جنس در مقایسه با هر یک از دو جنس به تنهایی، بیشتر بود.

چکیده آویشن از گیاهان دارویی مهم است که از گذشته دور مورد استفاده قرار می­گرفت. این گیاهدارایخواصمتعددیدردرمانبیماری­ها به خصوص بیماری­های عفونی می­باشد. ازآویشنوترکیباتموجوددرآندرصنایع مختلفغذایی، آرایشی و بهداشتیاستفادهفراوانیبهعملمی­آید. آویشن باغیاز گونه­های مهم گیاه آویشن می­باشد. فرآیند خشک کردن به­منظور حفظ کمیت و کیفیت اسانس استحصالی از گیاه نقش فوق­العاده­ای در فرآوری گیاهان دارویی دارد و ازجنبه­هایمهم فناوریخشک­کردنبا هدف انتخاب مناسب­ترینروشخشک­کردن،مدل­سازی این فرآیند می­باشد؛  لذا در این تحقیق، رفتار خشک­شدن لایه نازک آویشن باغی در خشک­کن لایه نازک تحقیقاتی به کمک سامانه استنتاج تطبیقی عصبی – فازی (انفیس) مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش­ها در سه سطح دمایی 40، 50 و 60 درجه سلسیوس و سه سطح سرعت 1، 5/1 و 2 متر بر ثانیه انجام گرفت. از چهار مدل انفیس برای شبیه­سازی سینتیک خشک شدن لایه نازک آویشن باغی استفاده گردید. برای ایجاد ساختار سامانه استنتاج فازی از دو روش دسته­بندی شبکه­ای و دسته­بندی کاهشی استفاده شد. برای تعیین بهترین مدل از دو معیار ضریب تعیین و ریشه متوسط خطای داده­ها استفاده شد. نتایج این مطالعه نشان داد که مدل انفیس می‌تواند داده‌های آزمایشگاهی را به خوبی پیش‌بینی کند. همچنین تکنیک دسته­بندی کاهشی در مقایسه با روش دسته­بندی شبکه­ای، روشی مناسب برای ایجاد ساختار سامانه استنتاج فازیدر فرآیند پیش­بینی نسبت رطوبت در مبحث خشک­شدن لایه نازک آویشن باغی می­باشد.

چکیده عملکرد مؤثر یک سیستم به برنامه­ریزی قابل قبول فعالیت‎های سرویس و تعمیرات آن  سیستم وابسته است. برنامه­ریزی مدیریتی مؤثر به تخمین دقیق پارامترهای سیستم نگهداری مربوط می­شود. برای بررسی نرخ خرابی تراکتورها در استان خوزستان مطالعه‎ای از طریق پرسشنامه و مصاحبه مستقیم با تعداد 300 کاربر تراکتور در چهار منطقه از استان  روی چهار مدل تراکتور انجام گرفت و متغیرهای سابقه رانندگی، سطح تحصیلات، وضعیت گواهینامه، گذراندن دوره­های آموزشی کار با تراکتور، محل کار (منطقه و شهر)، نوع سرویس و نگهداری، شرایط نگهداری، فاصله تا اولین تعمیرگاه، فاصله محل پارکینگ تراکتور تا محل کار، سن دستگاه، ساعات استفاده سالیانه از آن و تعداد خرابی هر دستگاه تراکتور در نظر گرفته شدند. تحلیل رگرسیون که با برآورد تابع نمایی صورت گرفت، نشان داد که تنها متغیرهای سن تراکتور، ساعات استفاده سالانه و نوع سرویس و نگهداری بر نرخ خرابی هر چهار مدل تراکتور مؤثرند و به ازای یک درصد افزایش در سن تراکتور و ساعات استفاده سالیانه، نرخ خرابی به ترتیب به میزان 6/0 و 24/0 درصد افزایش می­یابد؛ همچنین، نرخ خرابی تراکتورهای مسی­فرگوسن 285، مسی­فرگوسن 399 و یونیورسال، نسبت به تراکتور جاندیر 3140 به ترتیب به میزان 383/0، 453/0 و 143/0 درصد بالاتر بود. علاوه براین، تراکتورهایی که سرویس و نگهداری منظمی داشتند نسبت به آن­هایی که تحت سرویس و نگهداری نامنظم بودند، 252/0 درصد خرابی کمتری داشتند.

چکیده جایگزینی تراکتورها کار بسیار مشکلی است. اغلب مدیران مزرعه نیاز به اتخاذ چنین تصمیم اقتصادی در مورد ماشین های خود دارند. هزینه های تعمیرونگهداری می تواند اثرات معنی داری بر چنین تصمیم های اقتصادی و پیش بینی ها داشته باشند. هدف از این تحقیق تعیین مدل رگرسیونی است که بتواند عمر اقتصادی را تعیین کند. این مطالعه با استفاده از داده های واقعی 60 تراکتور دو چرخ محرک از کشت و صنعت آستان قدس رضوی در طول سال های 1367 تا 1384 انجام شد. مدل توانی به عنوان بهترین مدل جهت پیش بینی هزینه های تعمیر و نگهداری انتخاب گردید. براساس مدل توانی، مدل هزینه تجمعی(CCM) برای پیش بینی عمر اقتصادی تراکتورها استفاده شد. بر اساس مدل هزینه تجمعی 29025 ساعت به عنوان عمر اقتصادی تراکتور مورد مطالعه به دست آمد، در حالی‎که بر اساس مدل کمینه سازی هزینه ها(CMM) این پارامتر برابر 27773 ساعت بود.

چکیده یکی از اصول اولیه تولید پایدار، ارتقاء کیفی خاک از نظر حاصلخیزی و برگرداندن مجدد عناصر غذایی جذب شده به­وسیله­ی گیاهان، به خاک است. این پژوهش به­منظور بررسی تغییرات مکانی عناصر مس و منگنز در خاک مزارع گندم در مساحتی حدود 100 هزار هکتار در مناطق شمالی استان خوزستان اجرا گردید. بر این اساس، تعداد 95 نمونه خاک بر اساس سطح زیر کشت گندم در مناطق مورد مطالعه تهیه و برای اندازه­گیری ویژگی­های مورد مطالعه به آزمایشگاه منتقل شد. آماره­های توصیفی با استفاده از نرم افزار  SPSS14و توزیع مکانی و میان­یابی با استفاده از تکنیک کریجینگ و نرم افزار  GS+ انجام گردید.نتایج نشان داد که میزان عنصر ریز مغذی منگنز در خاک مزارع مورد مطالعه، دارای میانگین 75/ 6 میلی­گرم در کیلوگرم بود. براین اساس، میزان منگنز در بیش از 75 درصد خاک­های مورد مطالعه کمتر از حد مجاز (8 میلی گرم در کیلوگرم) تعیین شد. میانگین غلظت عنصر مس در خاک مزارع مورد مطالعه 35/1 میلی­گرم در کیلوگرم تعیین شد و 90 درصد خاک­ها از این نظر در حد مطلوب بودند. نتایج نشانداد همبستگیمعنی­داری درمناطق موردمطالعهبینمقدارمس خاکبافسفر خاک (*79/0=r)، رس (*78/0=r) و شوری (*77/0=r) و بین مقدار منگنز خاک با اسیدیته(*83/0=r) وجود دارد. در فرایند تجزیه ساختاری،بهترین مدل برای هرخصوصیت بر مبنای مقادیر آماره­های دقت (MBE وMAE ) و تکنیک ارزیابی تقاطعی مدل کروی، بود. نقشه­های حاصل نشان دادند، بیش­ترین میزان منگنز خاک در شمال شرق و بیشترین غلظت مس خاک در غرب منطقه مورد مطالعه می­باشد. این موضوع باعث افزایش شناخت بیش­تر از وضعیت پراکنش عناصر منطقه می­گردد. بر این اساس، در آن بخش از مزارع مورد مطالعه که میزان منگنز و مس آنها کمتر از حد بحرانی بود، مصرف کود سولفات منگنز و مس بر اساس توصیه­های آزمون خاک جهت پایدار نمودن حاصل‎خیزی خاک و تغذیه بهینه گیاه قابل توصیه است؛ بنابراین، مصرف نهاده­های کودی باید با دقت بیشتری انجام شود و این موضوع افزایش عملکرد و بهبود کیفیت محصولات را در پی خواهد داشت. 

چکیده تحقیق پیش رو با هدف بررسی تاثیر عوامل مختلف بر میزان چروکیدگی ورقه­های نازک موز طی فرایند خشک کردن با استفاده از روش سطح پاسخ انجام شده است. در این تحقیق ورقه­های نازک موز با استفاده از یک خشک­کن آزمایشگاهی ساخته شده بر مبنای سامانه ماشین بینایی خشک شده و میزان چروک شدگی نمونه ها با استفاده از روش پردازش تصویر در نرم افزار متلب، طی فرایندخشک شدن، محاسبه شد. برای بررسی تأثیر زمان خشک کردن بر چروک شدگی ، ضخامت نمونه،درجهحرارت و سرعتجریانهوا در فرآیند خشک کردن به عنوان متغیرهای فرآیند و چروک شدگی به عنوان پاسخ فرآیند در نظر گرفته شد. در این تحقیق برای بررسی ارتباط بین پاسخ به­دست آمده و متغیرهای فرآیند و بهینه­سازی ترکیب متغیرها از روش سطح پاسخ، طرح مرکب مرکزی (CCD) با چهار متغیر، استفاده شد. نتایج نشان داد که مدل مرتبه دوم به علت داشتن RMSE پایین (033/0) و میزان ضریب تعیین مناسب (951/0)، برای توصیف داده هامناسب است. همچنین بررسی تاثیر عوامل مختلف نشان داد، زمان خشک شدن، دما، ضخامت نمونه و سرعت هوا به ترتیب بیشترین تاثیر را برروی میزان چروک شدگی ورقه های نازک موز داشتند.

چکیده آگاهی از خواص و رفتار مکانیکی گل­ها یکی از فاکتور­های مهم در طراحی دستگاه­های برداشت و پس از برداشت می­باشد. در این تحقیق از طرح کاملاً تصادفی با آزمایش فاکتوریل برای بررسی تأثیر سرعت برش، قطر گل، حالت تیغه و زاویه برش بر روی مدول الاستیسیته، مقاومت برشی و انرژی برشی در واحد سطح ساقه و نیز تأثیر سرعت کندن و قطرگل (به عنوان فاکتوری از میزان بازشدگی گل) بر مقدار مقاومت کششی و انرژی مصرفی برای کندن گلبرگ و کاسبرگ گل محمدی استفاده شد. با افزایش زاویه برش از صفر به 25 و 45 درجه مشاهده گردید که مقدار مقاومت برشی کاهش یافت؛ اما این کاهش از لحاظ آماری معنی­دار نبود.  مقدار انرژی مصرفی در واحد سطح ساقه و مدول الاستیسیتهبا افزایش زاویه برش کاهش پیدا کرد که این کاهش در سطح 5% معنی­دار شد.با افزایش سرعت برش مقدار مقاومت برشی و مدول الاستیسیتهکاهش یافت که این کاهش برای تغییر سرعت از 150 به 250 میلیمتر بر دقیقه معنی­دار نبود و برای 350 میلی­متر بر دقیقه در سطح 5% معنی­دار شد. با افزایش سرعت برش انرژی مصرفیدر واحد سطح ساقه کاهش یافت. با افزایش قطر گل، مقادیر صفات مورد بررسی کاهش پیدا کرد. سرعت کندن و قطر گل بر روی مقادیر مقاومت کششی و انرژی مصرفی در واحد سطح ساقه برای هر دو حالت کندن گل­های محمدی از قسمت­های گلبرگ و کاسبرگ ­معنی­دار نبود.