شیمی و آلودگی خاک
تغییرات اجزای شیمیایی و شاخص مقاومت کربن آلی خاک در اثر تغییر کاربری اراضی خاک‌های لسی منطقه توشن، استان گلستان

علیرضا عبداله پور؛ مجتبی بارانی مطلق؛ امیر بستانی؛ فرشاد کیانی؛ فرهاد خرمالی؛ رضا قربانی نصرآبادی

دوره 47، شماره 1 ، اردیبهشت 1403، ، صفحه 35-55

https://doi.org/10.22055/agen.2024.44158.1674

چکیده
  این تحقیق با هدف بررسی اثر تغییر کاربری اراضی بر اجزای شیمیایی و شاخص مقاومت کربن آلی خاک در حوزه آبخیز توشن در جنوب غربی شهرستان گرگان (استان گلستان) در شمال ایران به انجام رسید. از چهار نوع کاربری غالب منطقه مورد مطالعه شامل 1) جنگل، 2) اراضی کشاورزی، 3) باغ و 4) اراضی رها شده در دو عمق 10-0 و 20-10 سانتی متری نمونه برداری شد. جزء بندی کربن آلی ...  بیشتر

شیمی و آلودگی خاک
بررسی ترمودینامیک جذب روی توسط کانی‌های کائولینیت و سپیولیت در محلول آبی

زهرا البوزهر؛ ندا مرادی؛ سعید حجتی

دوره 46، شماره 3 ، آذر 1402، ، صفحه 231-249

https://doi.org/10.22055/agen.2023.44163.1675

چکیده
  کانی‌های رس طبیعی در حذف آلودگی محیط‌های آبی از مزایای زیست محیطی و اقتصادی برخوردار هستند. تحقیق حاضر با هدف بررسی ترمودینامیک و سینتیک جذب روی توسط سپیولیت و کائولینیت از محلول‌های آبی اجرا گردید. مطالعات سینتیکی در دماهای 25، 35 و 45 درجه‌سانتی‌گراد و زمان‌های مختلف (5، 10، 15، 20، 30، 60، 120، 240، 480، 720، 1440 و 2880 دقیقه) بررسی شد. رفتار جذبی ...  بیشتر

شیمی و آلودگی خاک
اثر تلفیقی بیوچار و کمپوست باگاس نیشکر بر ویژگی‌های جذب و واجذب فسفر در خاک آهکی

خسرو بتیار؛ ندا مرادی؛ عبدالامیر معزی؛ شیلا خواجوی شجاعی

دوره 46، شماره 1 ، خرداد 1402، ، صفحه 83-100

https://doi.org/10.22055/agen.2023.43567.1665

چکیده
  کمبود فسفر یکی از مشکلات عمده خاک‌های آهکی و عامل محدوده‌کننده تولید محصول در این خاک‌ها است و مصرف بی‌رویه کودهای فسفاته می‌تواند سبب ایجاد آلودگی در خاک و آب گردد. استفاده از اصلاح‌کننده‌های آلی مانند کمپوست، بیوچار و یا استفاده تلفیقی از آن‌ها می‌تواند در بهبود مقدار فسفر قابل جذب خاک موثر باشد. به این منظور، تأثیر کاربرد ...  بیشتر

شیمی و آلودگی خاک
تغییرات نرخ آلاینده گازوئیلی خاک حاوی اصلاحگر بیوچار (مطالعه موردی: خاک اطراف پالایشگاه شیراز)

مینا هاشمی تزنگی؛ سهیلا ابراهیمی؛ رضا قربانی نصرآبادی؛ سید علیرضا موحدی نائینی

دوره 45، شماره 4 ، اسفند 1401، ، صفحه 409-424

https://doi.org/10.22055/agen.2023.42909.1653

چکیده
  در سال‌های اخیر بیوچار برای کاهش یا از بین بردن آلودگی بعنوان اصلاحگر خاک بسیار مورد توجه قرار گرفته است. در این راستا رفتار سینتیکی بیوچار درکاهش آلاینده‌ گازوئیل خاک، تغییرات این آلاینده با زمان و تغییرات فعالیت میکروبی در یک دوره زمانی 60 روزه مورد بررسی قرار گرفت. خاک آلوده به گازوئیل از اطراف مخزن گازوئیل مستقر در پالایشگاه شیراز ...  بیشتر

شیمی و آلودگی خاک
ارزیابی اثر فعالیت جایگاه دفع پسماندهای جامد شهری بر کیفیت خاک مجاور آن– مطالعۀ موردی- محل دفع زبالۀ سراوان رشت

معصومه صادقی پور شیجانی؛ فاطمه شریعتی؛ نفیسه یغماییان مهابادی؛ حسن کریم زادگان

دوره 44، شماره 1 ، خرداد 1400، ، صفحه 59-80

https://doi.org/10.22055/agen.2021.36055.1596

چکیده
  سلامت خاک وابسته به منشا تشکیل‌دهنده، کاربری و مدیریت آن است. در این پژوهش، اثرات فعالیت جایگاه دفع زباله‌ سراوان رشت، گیلان، از طریق شاخص‌های کیفیت تجمعی ساده، وزنی و نمرو بررسی شد. براساس فاصله از جایگاه، شیب، ارتفاع و مسیر حرکت شیرابه، 32 نمونه‌ مرکب از عمق 15-0 سانتی‌متر با پوشش گیاهی یکسان در سه تکرار برداشت گردید. 17ویژگی خاک ...  بیشتر

شیمی و آلودگی خاک
حذف فسفر از محلول آبی توسط هیدروکسید دوگانه لایه ای منیزیم-آهن

حسن بلبل؛ مجید فکری؛ مجید حجازی مهریزی؛ ناصر برومند

دوره 42، شماره 2 ، مرداد 1398، ، صفحه 37-50

https://doi.org/10.22055/agen.2019.27635.1462

چکیده
  تجمع فسفر در محیط­های آبی باعث به خطر افتادن حیات موجودات زنده می­شود. از این رو، ارائه یک روش موثر جهت حذف فسفر از محلول­های آبی ضروری به نظر می­رسد. مطالعه حاضر با هدف تولید یک کانی هیدروکسید دوگانه لایه­ای منیزیم-آهن و بررسی رفتار آن در جذب فسفر از محلول آبی انجام شد. کانی مورد نظر به روش هم­رسوبی در فاز مایع با ترکیب کلریدمنیزیم ...  بیشتر

شیمی و آلودگی خاک
ارزیابی توانایی دو گونه گیاه مرتعی در جذب و اندوزش سرب در یک خاک آهکی آلوده

ندا مرادی؛ میرحسن رسولی صدقیانی

دوره 42، شماره 2 ، مرداد 1398، ، صفحه 115-130

https://doi.org/10.22055/agen.2019.28213.1475

چکیده
  گیاه­پالایی راهکار مناسبی برای پالایش خاک­های آلوده به فلزات سنگین است. هدف از این پژوهش بررسی توانایی گیاه­پالایی سرب توسط افسنتین (Artemicia absantium L.) و توق (Xanthium strumarium L.) در یک خاک آهکی آلوده بود. این پژوهش در شرایط گلخانه­ای بصورت آزمایش فاکتوریل، در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی و در سه تکرار در گلخانه گروه علوم خاک دانشگاه ارومیه ...  بیشتر

شیمی و آلودگی خاک
تأثیر آب مغناطیسی بر عملکرد و جذب برخی از عناصر در ذرت در شرایط مزرعه

هادی حبیبی؛ علیرضا موحدی؛ مجتبی خوش روش؛ علیرضا صابری

دوره 42، شماره 2 ، مرداد 1398، ، صفحه 131-142

https://doi.org/10.22055/agen.2019.27239.1454

چکیده
  افزایش عملکرد و به دنبال آن افزایش غلظت عناصر پرمصرف و کم مصرف در گیاه یکی از جنبه­های مهم کشاورزی است. یکی از راهکارهای جدیدی که می­تواند در این زمینه مورد استفاده قرار گیرد استفاده از آب مغناطیسی است. آب مغناطیسی بواسطه عبور آب از یک میدان مغناطیسی بدست می­آید. بدین منظور آزمایشی در قالب فاکتوریل با دو تیمار اصلی اضافه کردن و ...  بیشتر

شیمی و آلودگی خاک
اثر زغال زیستی تهیه شده از بقایای کشاورزی بر شاخص‌های رشد و کلروفیل گیاه ذرت (Zea mays) در شرایط گلخانه‌ای

نرجس سوسرائی؛ مجتبی بارانی مطلق؛ فرهاد خرمالی؛ اسماعیل دردی پور

دوره 42، شماره 1 ، خرداد 1398، ، صفحه 13-31

https://doi.org/10.22055/agen.2018.26014.1429

چکیده
  زغال زیستی، مواد آلی مقاوم به تجزیه بوده و حاصل حرارت دهی زیست توده­های گیاهی و بقایای کشاورزی در شرایط عدم وجود اکسیژن یا اکسیژن محدود می­باشد. به‌منظور بررسی تأثیر زغال زیستی حاصل از بقایای کشاورزی (برنج، پنبه و کلزا) بر ویژگی­های رشد رویشی و شاخص سبزینگی و انواع کلروفیل گیاه ذرت، آزمایشی به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً ...  بیشتر

شیمی و آلودگی خاک
اثر کاربرد دوده‌ی کربن و ضایعات مو بر غلظت عناصر سنگین و عملکرد گیاه کاهو و اسفناج تحت تأثیرآبیاری با آب آلوده

وفا بوعذار؛ نفیسه رنگ زن؛ حبیب الله نادیان قمشه

دوره 42، شماره 1 ، خرداد 1398، ، صفحه 61-80

https://doi.org/10.22055/agen.2019.27197.1452

چکیده
  استفاده از فاضلاب‏ و پساب‏ شهری و صنعتی (به عنوان آب‏های با کیفیت کمتر برای کشاورزی) می‌تواند منجر به تجمع تدریجی برخی از عناصر سنگین در خاک شود که با ورود به زنجیره غذایی می‏توانند سلامت موجودات زنده را تهدید کنند. با توجه به هزینه‌های گزاف پاکسازی‌های فیزیکی، استفاده از روش‏هایی که باعث کاهش اثرات آلودگی‏های موجود در ...  بیشتر

شیمی و آلودگی خاک
تاثیر برخی مواد اصلاحی آلی و معدنی برکاهش زیست فراهمی و توزیع شکل های شیمیایی سرب و کادمیوم در یک خاک آهکی آلوده به عناصر سنگین

سمیه سفیدگر شاهکلایی؛ مجتبی بارانی مطلق؛ فرهاد خرمالی؛ اسماعیل دردی پور

دوره 41، شماره 4 ، اسفند 1397، ، صفحه 15-29

https://doi.org/10.22055/agen.2018.25395.1419

چکیده
  آلودگی منابع آب و خاک به فلزات سنگین، از چالش­های مهم عصر کنونی است؛ به­همین دلیل، آلودگی­زدایی چنین خاک­هایی، پیش­نیاز هرگونه بهره­برداری بهینه از این منابع است. یکی از روش­های مقرون به­صرفه برای پیش­گیری از انتشار فلزات سنگین در منابع آب و خاک، تثبیت و جامدسازی آن­هاست. طی این فرایند، فلزات سنگین در خاک­های آلوده ...  بیشتر

شیمی و آلودگی خاک
سینتیک و همدماهای جذب رقابتی سرب و مس از محلوهای آبی با استفاده از نانو و میکرو ذرات کانی پالیگورسکیت

ُسمیرا علوانی؛ سعید حجتی؛ احمد لندی

دوره 41، شماره 4 ، اسفند 1397، ، صفحه 49-65

https://doi.org/10.22055/agen.2019.25101.1414

چکیده
  تا کنون پژوهش­های اندکی در رابطه با بررسی توانایی نانوذرات پالیگورسکیت در کاهش آلودگی فلزات سنگین از محیط زیست انجام شده است. این پژوهش با هدف بررسی توانایی کانی پالیگورسکیت در اندازه­­های نانو و میکرو در حذف رقابتی سرب و مس از محلول­های آبی صورت گرفته است.آزمایش­های سینتیکی در 11 زمان تماس مختلف با استفاده از محلول­هایی ...  بیشتر

شیمی و آلودگی خاک
زمین شیمی و شاخص های زمین زیست محیطی فلزات سنگین در گرد و غبار با منشأ داخلی در استان خوزستان

علیرضا زراسوندی؛ مجید حیدری؛ احمدرضا لاهیجان زاده؛ صدیقه جلالی؛ محسن رضایی؛ مدینه ساعد؛ زهرا فریدونی

دوره 41، شماره 1 ، خرداد 1397، ، صفحه 105-126

https://doi.org/10.22055/agen.2018.22101.1352

چکیده
  افزایش گرد و غبارهای داخلی از یکسو و پیامدهای بهداشتی این طوفان‌ها از سوی دیگر، موجب شده است که بررسی زمین­شیمی فلزات سنگین و شاخص­های زیست­محیطی طوفان‌های غبار در خوزستان، از اهمیت بالایی برخوردار باشد. در این راستا تعداد 40 نمونه گرد و غبار از اندازه­های TSP و PM10 با دستگاه نمونه­گیر High Volume Air Sampler ­گردآوری شد و غلظت فلزات ...  بیشتر

شیمی و آلودگی خاک
بررسی قابلیت جذب فلزات سنگین و شاخص‌های آلودگی در خاک‌های اطراف کارخانه زغال شویی زرند

مرضیه آیینه حیدری؛ مجید حجازی مهریزی؛ اعظم جعفری؛ مریم یوسفی فرد

دوره 39، شماره 2 ، بهمن 1395، ، صفحه 1-15

https://doi.org/10.22055/agen.2017.12551

چکیده
  در ارزیابی کیفیت محیط­زیست مناطق آلوده، قابلیت دسترسی فلزات سنگین برای گیاهان از اهمیت زیادی برخوردار است. هدف از این پژوهش، بررسی وضعیت آلودگی در ریزوسفر خاک­های اطراف کارخانه زغال­شویی زرند به فلزات مس، روی، سرب و کادمیوم بر اساس قابلیت جذب فلزات سنگین و غلظت کل می­باشد. در این مطالعه چهار منطقه بر اساس پوشش گیاهی غالب، تفکیک ...  بیشتر

شیمی و آلودگی خاک
چگونگی رشد گیاهان ذرت، آفتابگردان، شاهدانه و کلزا و برداشت سرب، روی و مس در دو خاک با کاربری معدن و کشاورزی در استان همدان

رویا زلقی؛ علی اکبر صفری سنجانی

دوره 37، شماره 1 ، شهریور 1393، ، صفحه 49-65

چکیده
  گیاه‌پالایی روشی سازگار با محیط زیست برای برداشت آلاینده­ها از خاک­های آلوده، با کاربرد گیاهان است. این پژوهش برای ارزیابی توانایی گیاهان ذرت (zea mayse)، آفتابگردان (Helianthus annuus)، شاهدانه (Cannabis sativa) و کلزا Brassica napus)) کشت شده در خاک معدن سرب و روی آهنگران در برابر یک خاک کشاورزی (زراعی) برای انباشت فلزات سرب، روی و مس در شرایط گلخانه­ای ...  بیشتر

شیمی و آلودگی خاک
بررسی میزان جذب کادمیم توسط گیاه تربچه نقلی سرخان (Raphanus sativus L.) در خاکهای آلوده به کادمیم

کلثوم دالوند؛ سید عبداله افتخاری

دوره 37، شماره 1 ، شهریور 1393، ، صفحه 67-75

چکیده
  کادمیم (Cd) یکی از فلزات سنگین می­باشد که از طریق ریشه گیاهان جذب شده و در بخش­های خوراکی گیاهان تجمع می­یابد و تأثیر منفیبر روی سلامت افراد جامعه می­گذارد. این مطالعه به منظور بررسی جذب و تجمع کادمیم در اندام­های مختلف تربچه در قالب طرح فاکتوریل بر پایه بلوک­های کامل تصادفی با تیمار کلرید کادمیم (0 (شاهد)، 30 ، 60 میلی­گرم در ...  بیشتر